مؤسسین و پذیره نویسان مقداری از مطالبه مبلغ پرداخت نشده سهام شرکت سهامی خاص را که ، همان طور که ( شماره 30 و 59 ) گفته شد ، نباید از سی و پنج درصد مبلغ سهم کمتر باشد ، نقداً پرداخت می کنند و نسبت به بقیه آن تعهد می نمایند که در موقع مطالبه به ترتیبی که در اساسنامه معین شده است به تأدیه آن اقدام کنند . مبلغ پرداخت نشده سهام هر شرکت سهامی ،  باید ظرف مدت معین در اساسنامه ، مطالبه شود و مطالبه مبلغ پرداخت نشده سهام یا هر مقدار از آن ، باید از کلیه صاحبان سهام و بدون تبعیض به عمل آید . کسی که تعهد خرید سهامی را کرده ، مسؤول پرداخت تمام مبلغ اسمی سهم می باشد و در صورتی که قبل از پرداخت تمام مبلغ اسمی سهم ، آن را به دیگری انتقال دهد ، دارنده جدید سهم مسؤول پرداخت بقیه مبلغ اسمی آن خواهد بود .

لذا یکی از انواع کاهش سرمایه در شرکت های سهامی به علت عدم پرداخت سرمایه تعهدی می توان در نظر گرفت که روش اجرای آن به شرح ذیل می باشد: در هرموقع که شرکت بخواهد تمام یا قسمتی از مبلغ پرداخت نشده سهام را مطالبه کند، باید مراتب را از طریق نشر آگهی در روزنامه کثیرالانتشاری که آگهی های مربوط به شرکت درآن منتشر می شود به صاحبان فعلی سهام اطلاع دهد. مبلغ پرداخت نشده سهام هر شرکت سهامی باید ظرف مدت مقرر در اساسنامه مطالبه شود. درغیر این صورت هیات مدیره شرکت باید مجمع عمومی فوق العاده صاحبان سهام را به منظور تقلیل سرمایه شرکت تا میزان مبلغ پرداخت شده سرمایه دعوت کند و تشکیل دهد و گرنه هر ذی نفع حق خواهد داشت که برای تقلیل سرمایه ثبت شده شرکت تا میزان مبلغ پرداخت شده به دادگاه رجوع کند. مطالبه مبلغ پرداخت نشده سهام یا هر مقدار از آن باید از کلیه صاحبان سهام وبدون تبعیض به عمل آید. لذا پس از رعایت تشریفات مذکور و عدم پرداخت سرمایه تعهدی توسط سهامداران مربوطه، شرکت می بایستی مستندات و مدارک مذکو را جهت کاهش سرمایه به اداره ثبت مربوطه ارائه نمایند.

 هرگاه مبلغ پرداخت نشده سهام در ظرف مدت مقرر در اساسنامه شرکت مطالبه نشود ، هیأت مدیره شرکت باید مجمع عمومی فوق العاده را به منظور تقلیل سرمایه شرکت تا میزان مبلغ پرداخت شده سرمایه ، تشکیل دهد . در غیر این صورت هر ذی نفع ، حق خواهد داشت که برای تقلیل سرمایه ثبت شده شرکت تا میزان مبلغ پرداخت شده ، به دادگاه مراجعه کند .

 رئیس و اعضای هیأت مدیره هر شرکت سهامی که ظرف مهلت مقرر ، قیمت پرداخت نشده مبلغ اسمی سهام شرکت را مطالبه نکنند و یا دو ماه قبل از پایان مهلت مذکور ، مجمع عمومی فوق العاده را جهت تقلیل سرمایه شرکت تا میزان مبلغ پرداخت شده دعوت ننمایند ، به حبس یا جزای نقدی یا به هر دو مجازات محکوم خواهند شد .