در هر کشوری منطقه آزاد به محدوده ای گفته می شود که از شرایط خاص امکاناتی نظیر نبود عوارض گمرکی ، معافیت از مباحث مالیاتی ، تسهیل در امر صادرات و واردات ، همکاری و مشارکت با کشورها و سرمایگذاران خارجی بدون تشریفات پیچیده ، و... بهره مند است . در کشورما چندین منطقه دارای این ویژگی هستند از جمله : ماکو ، سلفچگان ، کیش ، قشم ، چابهار ، انزلی ، اروند . که این مناطق در ایران هم شامل محدوده های حراست شده بندی و هم غیر بندری می باشد. ویژگی بارز مناطق آزاد امکان جذب سرمایه گذاران خارجی ، ورود ارز به کشور و صادرات می باشد که یکی از راهکارهای کشورهای در حال توسعه برای بالابردن سطح کمی و کیفی اقتصاد کشور و امکان مبادله تجاری با سایر کشورها می باشد.

لازم به ذکر است که مناطق آزاد با مناطق ویژه اقتصادی متمایز بوده و شرایط و بهره گیری از امکانات در این دو منطقه تفاوت دارد .