• ثبت علامت تجاری در ایران

توضیحاتی در حوزه ثبت علامت تجاری در ایران توسط کارگروه موسسه حقوقی بین الملل ارائه گردیده است.در صورت نیاز بهمشاوره ثبت علامت تجاری در ایران با کارشناسان موسسه حقوقی بین الملل تماس برقرار نمایید.

ثبت علامت تجاری در ایران

تشخيص اين امر مهم است كه بدانيم نامهاي تجــــاري صرفاً يك اسم خاص و بسته بندي محصول نيستند. نامهاي تجاري انحصاراً از طريق تبليغات جذاب يا استراتژي بازاريابي هوشمند توسعه نمي يابند.

تعریف علامت تجاری و ثبت علامت تجاری در ایران

    علامت تجاري يك نام، لغت، علامت، نشانه، طرح يا نشان تجاري مي باشد كه براي شناسايي يك محصول يا خدمات يك توليد كننده يا گروهي از توليد كنندگان بكار مي رود و براي متمايز كردن آنها از رقبايشان مي باشد . يك علامت تجاري داراي اجزاي كاربردي و احساسي مي باشد كه يك رابطه اي را بين مشتري و آن محصول يا خدمت برقرار ميكند.در واقع به صورت عامیانه

برای معرفی بهتر محصول یا خدمات دهی خوب میتوانید یک برند یا علامت تجاری در ایران و پس از آن در جهان بصورت انحصاری به نام خود یا شرکت به ثبت برسانید.ثبت علامت تجاری در ایران توسط مرجع قانونی آن یعنی اداره مالکیت صنعتی که واقع در شهر تهران است، انجام می گیرد که در دو مرحله آگهی و دو مرحله روزنامه رسمی میشود و در پایان یک تصدیق نامه علامت تجاری اخذ می نمائید.

ثبت اسم یا علامت تجاری در ایران

هر شخص بازرگان یا تجار مانند اشخاص برای شناساندن خود تحت اسم و عنوان معینی فعالیت می کنند.تاجر ممکن است فعالیت تجاری خود را تحت نام خانوادگی خود انجام دهد دراین صورت نام خانوادگی و اسم تجارتی تاجر یکی خواهد بود ولی تاجر ممکن است برای فعالیت تجاری خود نام دیگری غیر از نام  خانوادگی انتخاب کند که در این صورت اسم تجارتی با نام خانوادگی تفاوت خواهد داشت .

اسم مخصوص شرکتهای تجارتی شامل دو قسمت است یکی قسمتی که مربوط است به تعیین نوع شرکت و دیگر قسمتی است که مربوط است به اسم شرکت .قسمت مربوط به نوع شرکت در کلیه شرکت های از نوع یکسان است .مثلا شرکت تضامنی یا شرکت نسبی یا شرکت سهامی و غیرهولی قسمتی که مربوط است به اسم شرکت اگر شرکت ، شرکت اشخاص باشد با شرکت سرمایه فرق می کند .در شرکت اشخاص ذکر نام اقلا" یکیاز شرکا در اسم شرکت اجباری است و در شرکت سرمایه ذکر نام شرکاءدر اسم شرکت ممنوع است زیرا در شرکت های اشخاص شرکاء مسئول تمام یا قسمتی ا تعهدات شرکت می باشند و باید شخص یا اشخاص که ضامن بدهی شرکت هستند معلوم باشد در صورتی که در شرکت های سرمایه چون شرکاء مسئولیتی بیش از سرمایه ای که در شرکت گذاشته اند ندارند نباید نام هیچ یک از شرکادر اسم شرکت ذکر شود تا اشخاصی که با شرکت معامله می کنند متوجه شوند که کسی جز شرکت که یک شخصیت حقوقی علیحده از شرکا است ضامن تعهدات شرکت نیست و به این جهت  قانون تجارت در اغلب موارد تصریح کرده است که چنانچه نام یکی از شرکا در شرکت های سرمایهذکر گردد مسئولیت آن شریک نسبت به تعهدات شرکت تضامنی خواهد بود .

اسم تجارتی در مورد تجار به فرانسه Raison commercial  و در مورد شرکت ها Raison sociale  نامیده می شود .

اسم تجاری و ثبت آن نباید با ثبت تجاری اشتباه شود .به طوری که قبلا توضیح شد ثبت تجاری مربوط است به شناسایی تاجر و وضع تجاری او در صورتی که اسم تجاری فقط مربوط به شهرت تاجر می باشد که تحت آن اسم خود را معرفی می کند.

قانون تجارت ایران چند ماده به اسم تجارتی خود اختصاص داده است .ولی چون ماده 582 ثبت اسم تجاری را موکول به آیین نامه ای نموده است که وزارت دادگستریباید تهیه کند و آیین نامه مزبور تا به حال به تصویب نرسیده است .فعلا ثبت اسم تجاری در ایران ممکن نیست در نتیجه اشخاصی که میخواهند نام تجارتی آنها مورد حمایت و محفوظ قرار گیرداغلب آن را به عنوان علامت تجارتی به ثبت می رسانند.

ماده 578 قانون تجارت مقرر می دارد :" اسم تجارتی ثبت شده را هیچ شخص دیگری در همان محل نمی تواند اسم تجارتی خود قرار دهد ولو اینکه اسم تجارتی ثبت شده با اسم خانوادگی او یکی باشد."

مقرراتی که برای ثبت و حمایت اسم تجارتی پیش بینی شده نه تنها برای حمایت منافع تاجر است بلکه برای حمایت مصرف کنندگان نیز می باشد تا در تشخیص تجارتخانه ای که با آن سروکار دارند دچار اشتباه نشوند.مثلاً فعلاً در تهران تجارتخانه های مختلفی به عنوان شرق نزدیک،خاور نزدیک،نیرایست Near East که هرسه یک معنی دارند وجود دارد و اغلب در مراسلات پستی و مراجعه به آنها اشتباه می شود و طبیعی است که مشتریان مؤسسات مزبور ممکن است در تشخیص آنها گمراه شوند.اسم تجارتی اصولاً نباید طوری انتخاب شود که باعث اشتباه مشتریان گردد.ماده 577قانون تجارت مقرر می دارد :"صاحب تجارتخانه که شریک در تجارتخانه ندارد نمی تواند اسمی برای تجارتخانه خود انتخاب کند که موهم وجود شریک باشد."مثلاً اگر اسم تجارتی تاجر"برادران..." یا "...وشریک" باشد چنین اسمی ممکن است برای اشخاص این توهم را پیش آورد که چند نفر ضامن تعهدات تجارتخانه می باشند به همین ترتیب گرچه در قانون پیش بینی نشده است عبارات و کلماتی که در ذهن مشتریان را مشوب کند یا آنها را به امور غیر واقعی متوجه سازد نباید به عنوان اسم تجارتی انتخاب شوند.مثلاً انتساب به مقامات رسمی و غیره.البته اگر در انتخاب اسم تجارتی سوءنیتی نیز بکار رفته باشد،طبق قوانین کیفری مرتکب ممکن است به عنوان کلاهبرداری یا رقابت مکارانه مورد تعقیب قرار گیرد. ثبت علامت تجاری در ایران.

اسم تجارتی طبق ماده579 قانون تجارت قابل انتقال است مخصوصاً وقتی تاجری مایه تجارتی خود را به دیگری واگذار می کند.تاجری که نام تجارتی خود را به فروش می رساند دیگر حق استعمال آن را نداشته و نمی تواند تجارتخانه دیگری به همان نام در جای دیگر دایر کند.اگر اسم تجارتی یا نام خانوادگی تاجر یکی باشد فروش اسم تجارتی تاجر را از استفاده از نام خانوادگی خود محروم نمی کند به شرط آنکه آن را بای تجارت استعمال نکند.در موقع واگذاری اسم تجارتی که نام خانوادگی باشد معمول بر اینست که انتقال گیرنده نام خود را نیز در ذیل آن به عنوان جانشین اضافه می کند یا اینکه در مقابل اسم تجارتی کلمه قدیم اضافه می شود تا هم اسم تجارتی سابق ذکر شده باشد هم توهمی برای مشتریان نسبت به شخص تاجر حاصل نشود.

ثبت اسم تجارتی در صورتی که آیین نامه آن به تصویب برسد مانند ثبت شرکت ها و دفاتر تجارتی و علائم تجارتی و اختراعات به طریقه اعلامی انجام خواهد شد به این معنی که اداره ثبت نسبت به اظهارات متقاضی ثبت و صحت و سقم آنها تحقیقی نخواهد کرد و به این جهت اشخاصی که مشاهده کنند حقوق آنها مورد تضییع قرار گرفته حق خواهند داشت نسبت به ثبت مزبور اعتراض کنند.بنابراین رسیدگی اداره ثبت در مورد ثبت اسم تجارتی محدود به این خواهد بود که چنین اسمی قبلاً به نام دیگری به ثبت نرسیده باشد.

اعتبار اسم تجارتی ممکن است برای تمام نقاط ایران باشد یا برای بعضی از شهرها زیرا شهرت تجارتخانه ها بسته به اهمیت آنها فرق می کند.مثلاً تجارتخانه کوچکی که در رشت تحت اسم تجارتی معینی کار میکند ممکن است متعارض تجارتخانه دیگری دارای همان اسم در کرمان نباشد ولی اگر اهمیت مؤسسه زیاد باشد و شعاع عملش شامل تمام نقاط ایران بشود ثبت علامت تجاری در ایران بدیهی است که اسم تجارتی آن نیز باید در تمام کشور حمایت شود و حتی به طوری که تذکر داده شد قانون الحاق به قرارداد اتحادیه پاریس برای مالکیت صنعتی حمایت اسم تجارتی را در سایر کشورها نیز پیش بینی نموده است.البته حمایت اسم تجارتی که متعلق به اتباع خارجی باشد در اغلب ممالک منوط به معامله متقابله است و بدیهی است کشورهایی که قراردادهای بین المللی را امضاء کرده اند اصل معامله متقابل را قبول نموده اند.

علایم تجارتی و صنعتی-ثبت علامت تجاری و ثبت طرح صنعتی در ایران

علامت تجارتی اصولا جنبه عمومی داشته و برای معرفی کالاهای مختلف در یک  تجارتخانه است در صورتی که علامت صنعتی برای مشخص کردن نوعی از محصول بکار می رود. مثلا باید علامت کارخانه است که ثبت علامت تجاری در ایران داروهای مختلفی را که هر یک علامت صنعتی بخصوصی دارند مانند آسپرین ، آتبرین و غیره به بازار عرضه می کندولی در عمل و اصطلاح علامت تجارتی و علامت صنعتی اغلب به جای یکدیگر استعمال می شوند. بعضی از محققین سابقه تاریخی برای علایم تجارتی قائلند و معتقداند که در زمان قدیم علایمی روی اشیاء می گذاشستند یا گوسفندان را داغ می کردند و صنعتگران بر روی اشیایی که می ساختند علایمی می زدند تا معلوم شود چه کمسی آن را ساخته است و این موضوع را دلیل وجود علامت تجاری در زمان قدیم دانسته اند . ثبت علامت تجاری در ایران در قرون وسطی و قرون جدید اصناف که قدرت و امتیازات زیادی را کسب کرده بودند برای آنکه اجناس و مصنوعات خود را مشخص سازند علامت مخصوصی انتخاب کردند تا به این ترتیب از ورود اجناس خارجی جلوگیری نمایند . این عمل اصناف بیشتر تضمینی داشت و در حقیقت مرغوبیت و خوبی جنس را تایید می نمود ولی هیچ یک از این علایم مشمول تعریف علامت تجارتی به طریقی که امروز معمول شده نمی شود. توسعه و ترقی صنعت و تجارت و تولید اجناس متحدالشکل و افزایش فروش کارخانجات و گسترش روابط بین المللی اهمیت زیادی به علامت تجارتی داده و کلیه کشور ها مجبور شدند برای حفظ و حمایت تولید کنندگان قوانین و مقرراتی برای علایم تجارتی وضع کنند و امروزه در کلیه کشورها مقرراتی برای ثبت و حمایت علایم تجارتی و صنعتی وضع گردیده است.

در ایران برای اولین در سال 1304 قانونی برای ثبت و حمایت علایم تجارتی و صنعتی تصویب گردید که بعدا در سال 1310 مورد تجدید نظر قرار گرفت. علاوه بر قانون مزبور و آیین نامه اجرایی آن ، ماده 249 قانون مجازات اسلامی نیز مواردی را برای حمایت علایم تجارتی ثبت شده پیش بینی نموده است. آیین نامه ای نیز در سال 1328 برای ثبت اجباری علامت صنعتی برای بعضی مواد دارویی و خوراکی و لوازم آرایش تصویب گردید. ایین نامه قانون ثبت علایم تجارتی که بدوا در سال 1310 به تصویب رسیده بود در سال 1337 مورد تجدید نظر قرار گرفت.

رواج علایم تجارتی و توسعه فروش اجناس تحت علایم تجارتی در تجارت بین المللی باعث گردید که کشور های مختلف برای حفظ تولیدات خود و جلوگیری از تجاوز دیگران به حقوق تجار و صاحبان صنایع بین اللمللی وضع نمایند که علامت تجارتی نه تنها در کشور آنها مصون از تعارض باشد بلکه در کلیه ممالک مورد حمایت قرار می گیرد زیرا اجناس کارخانجات فقط در یک کشور به فروش نمی رود بلکه در تمام دنیا عرضه می شود و اگر کالای مورد یک علامتی مرغوبیت داشته باشد اشخاص به علمت مزبور عادت کرده و جنس مزبور را طلب می نمایند. اگر بنا شود که اشخاص دیگری اجناس تقلیدی که خصوصیات جنس اصلی را نداشته باشد به مشتریان بدهد اعتماد و اطمینان اشخاص از آن جنس سلب می شود و نه تنها سازندگان ضرر می بینند بلکه مصرف کنندگان فریب خورده و اشخاص شیاد و استفاده جو از شهرت علامت سوء استفاده کرده و جنس بد را به جای جنس خوب تحویل می دهند. ثبت علامت تجاری در ایران این موضوع مخصوصا درباره مواد دارویی و خوراکی و لوازم آرایش که با سلامتی و بهداشت جامعه ارتباط دارد فوق العاده خطرناک می باشد از این جهت در پایان قرن نوزدهم اتحادیه ای برای حمایت مالکیت صنعتی بین چند دولت تشکیل گردید که به اتحادیه پاریس معروف است و امروزه اغلب دول به اتحادیه مزبور ملحق گردیده اند . دولت ایران نیز طبق قانون 14 اسفند 1337 به این اتحادیه ملحق گردیده است.

تعریف علامت تجارتی و ثبت برند در ایران

علامت تجارتی وسیله ایست که به تاجر یا تولیدکننده جنس اجازه می دهد اجناس خود را از اجناس سایرین مشخص سازد.

ماده 1 قانون ثبت علایم تجارتی و اختراعات مصوب 1 تیر ماه 1310 علامت تجارتی را به شرح زیر تعریف می کند:

«علامت تجارتی عبارتست از هر قسم علامتی است اهم از نقش، تصویر،رقم،حرف،عبارت،مهر،لفاف و غیر آن که برای امتیاز و تشخیص محصول صنعتی ،تجارتی و فلاحتی اختیار می شود. ممکن است یکم علامت ذتجارتی رای تشخیص محصول جماعتی از زارعین با ارباب صنعتی یا تجار و یا محصول یک شهر و یا یک ناحیه از مملکت اختیار شود.»

 این تعریف جنبه تحدیدی ندارد زیرا مواردی که در قانون شمرده شده به عنوان مثال است مخصوصاً که با اضافه کردن جمله (وغیرآن) قصد قانونگذارروشن می شود. بنابراین موارد دیگری نیز ممکن است تصور نموده که در مثال های نامبرده در قاون ذکر نشده است. مثلاً در ماده فوق حرف و عبارت ذکر شده ولی به کلمه اشاره نشده است در صورتی که بیشتر علایم تجارتی از کلمه تشکیل می شود  و علاوه بر آن برچسب و اتیکت فراموش شده در حالی که بیشتر که بیشتر محصولات صنعتی و تجارتی دارای علامت نقش هستند که گاهاً تواماً و گاهی منفرداً به عنوان برچسب بر روی کالا استعمال می شوند. بنابراین با استفاده از جمله ( و غیر آن) کلمه و برچسب و امضا و غیره باید به تعریف قانون اضافه شود. ضمناً باید در نظر داشت که در سال های اخیر علامت تجارتی برای خدمات نیز در اغلب کشورها معمول شده و تعریف قانون ایران شامل این نوع خدمات نیز می شود. راجع به علامات سمعی ماننده آهنگ های مخصوصی برای اعلام موضوع مشخصی قانون ایران تصریحی ندارد ولی می توان آن را نیز مشمول تعریف بالا نمود.

علائم تجارتی بعضی اوقات به قدری مشهور می شوند و جنبه عمومی پیدا می کنند که در اصطلاح به جای اسم عام جنس بکار می روند. مثلا لینولئوم که یک علامت تجارتی است در اثر کثرت استعمال بجای مشمع کف اطاق استعمال می شود. یا گرامافون که در اثر استعمال زیاد از صورت علامت صنعتی خارج شده و امروز اسم عام شده است. ثبت علامت تجاری در ایران.

بطور کلی علامت صنعتی و تجارتی برای شناساندن جنس از لحاظ کیفیت آنست به عبارت دیگر وسیله ایست که در مقابل رقابت تجارتی، تجار با توسل به آن ، نوع جنس و متاع خود را به خریدار عرضه داشته و در حقیقت ضمانت مرغوبیت جنس را می نمایند و بالاخره علامت تجارتی نشانه ایست که به کمک آن خریدار،سازنده جنس و کمیت و کیفیت کالا را درک می کند و به این وسیله همواره همان کالایی را می خرد که علامت مورد نظر را دارد. مثلا در مورد داروهای اختصاصی (اسپسیالیته) کارخانجات تحت علامت مخصوصی فرمول معینی را تهیه و به بازار عرضه می کنند که در اثر تبلیغات علامت تجارتی نام جنس تلقی می شود مردم داروی مزبور را به نام علامت تجارتی آن می شناسند. مشتریان برای رفع سر درد تقاضای داروی ضد ذکام نمی کنند بلکه نام تجارتی علایم را به کار می برند، مانند آسپرین یا ساریدون که گرچه معرف جنس مخصوصی هستند ولی علامت تجارتی و صنعتی می باشند. به این ترتیب ملاحظه می شود که فقط علامت مشخص جنس است و و در دنیای امروز که اغلب اجناس به طور یکنواخت تهیه شده و مردم فرصت کنترل مرغوبیت آنها را ندارند اهمیت این موضوع خیلی بیشتر است.

خصوصیات علامت تجارتی و مراحل و نحوه ثبت علامت تجاری و برند در ایران

علامت تجارتی اصولاً باید دارای خصوصیات زیر باشد:

1- علامت تجارتی باید تازگی داشته باشد و برای جنسی که به بکار می رود جدید باشد.

جدید بودن علامت با جدید بودن در مورد اختراعات و ترسیمات و اشکال صنعتی تفاوت دارد. در مورد اختراعات و ترسیمات و اشکال صنعتی اگر موضوع اختراع یا شکل قبل از ثبت آنها به صورتی وجود داشته است آن اختراع یا شکل قابل ثبت نیست، در صورتی که علامت صنعتی ممکن است به طریقی قبلا ً وجود داشته باشد. مثلاً اغلب کلمات ممکن است قبلا وجود خارجی داشته باشند و بعداً به عنوان علامت استعمال شوند. مانند کلمه شتر که قبل از استعمال به عنوان علامت تجارتی برای سیگار یا مداد وجود خارجی داشته است. یا اشکال و تصاویری مانند شیر ، عقاب و غیره که وجود خارجی دارند ولی به عنوان علامت انتخاب می شوند. ثبت علامت تجاری در ایران بنابراین منظور از جدید بودن علامت آن نیست که علامت مزبور به هیچ صورتی وجود خارجی نداشته باشد ( البته علایمی هستند که کاملا ابتکاری و اختراعی می باشند) بلکه تازگی باید مربوط به استعمال آنها در رشته صنعتی مورد نظر باشدو سابقه استعمال از طرف دیگران نیز نداشته باشد. برای تشخیص محصولات مختلف از یکدیگر قوانین کلیه کشورها محصولات مختلف از یکدیگر قوانین کلیه کشورها محصولات تجارتی و صنعتی را به طبقات مختلفی تقسیم کرده اند که صاحب علامت در موقع ثبت علامت خود طبقه یا طبقات محصولی را که مورد نظر اوست تعیین می کند و به این ترتیب اشخاص دیگری نمی توانند همان علامت را درآن طبقه یا طبقات به ثبت برسانند و اختیار علامتی  که از طرف اشخاص دیگر برای اجناس معین بکار رفته است برای محصولاتی که کاملا متفاوت باشند، جایز شمرده می شود. مثلا کلمه camel از طرف شرکت آلمانی مورد استفاده قرار می گیرند. البته استعمال یک علامت برای دو جنس مختلف در صورتی ممکن است که ایجاد شبهه برای مصرف کننده نسبت به نوع جنس و سازنده آن نکند. استعمال علامت واحد برای اجناس مشابه از طرف دو شخص اصولا جایز نیست حتی اگر طبقات آن متفاوت باشد . مثلاً در مورد مواد طبی و آرایشی گرچه طبقات مختلف است ، ممکن است استعمال همان علامت موجب اشتباه گردد یا صابون که ممکن است آن را به عنوان صابون طبی جزء طبقه مواد دارویی یا به عنوان صابون آرایشی تحت طبقه مواد آرایشی یا به عنوان مواد آرایشی یا به عنوان ماده پاک کننده تحت طبقه دیگری قلمداد نمود.به این جهت اگر هم طبقات محصولات متفاوت باشند ، علامتی که اختیار می شود نباید موجب گمراه کردن مصرف کنندگان شود.از این جهت در سال های اخیرعلامتی که معروفیت جهانی پیدا میکند به طور کلی مورد حمایت قرار میگیرد اگر هم برای طبقه ای از کالا به ثبت نرسیده باشد ، زیرا انتخاب چنین علامتی از طرف اشخاص دیگر ممکن است مصرف کنندگان را راجع به سازنده آن به اشتباه اندازد و ماده 6 مکرر قانون قرارداد اتحادیه پاریس برای حمایت مالکیت صنعتی نیز حمایت علایم مشهور (سرشناس) را پیش بینی می کند.برای تشخیص اینکه آیا علامتی جنبه تازگی دارد معمولا در ادارات ثبت دفاتری تنظیم می شود که علامات به ترتیب حروف تهجی در آنها نوشته میشنود و در موقع انتخاب علامتی به آن دفاتر مراجعه می شود تا معلوم گردد آیا علامت سابقه استعمال دارد یا آنکه شبیه به علامت دیگری نیست ، ولی تشخیص این موضوع اغلب مشکل است ، یرا تشخیص شباهت علامتی با علامت دیگر مشکل است.مثلا ممکن است حروف اول دو علامت با هم فق داشته باشند ولی شباهت کامل باشد.مانند تاپال با ناپال یا اینکه طرز نوشتن متفاوت باشد ولی تلفظ یکی باشد مانند vix و viks یا اینکه اشکال علامات شبیه یکدیگر باشند.تشخیص شباهت بین دو علامت اصولا کار دقیقی است و نباید به این امر اکتفا شود که بین دو علامت اختلافاتی موجود است. زیرا مشتری در موقع خرید اجناس خاطه اجمالی از علامت دارد و به جزئیات آن توجه نمیکند تا موارد اختلاف را تشخیص دهد.

در صورت نیاز به ثبت علامت یا برند یا لوگو و اسم تجاری در ایران با کارگروه مجربذ و متخصص مجتمع موسسه حقوقی بین الملل قبل از هر اقدامی به صورت رایگان مشاوره دریافت نمایید.

تعریف های دیگر در خصوص نام تجاری در ایران

نام تجاري شامل شهرت محصول، وعده هاي شركت به مصرف كنندگان و ارزشهايي است كه شركت نمايندگي آن را برعهده دارد. يك نام تجاري قوي حداقل به مصرف كنندگان مي گويد كه چه انتظاري از يك محصول مي توانند داشته باشند.

در صورت نیاز به مراحل ثبت علامت تجاری در ایران با کارشناسان و مشاوران زبده در حوزه ثبت علامت تجاری در ایران همراه بوده و از مشاوره های رایگان آنها بهرمند گردید.