اوراق قرضه به منظور وام :

اوراق قرضه بر دو نوع است : اوراق قرضه به منظور وام و اوراق قرضه به منظور افزایش سرمایه :وام در آخر مدت پرداخت می گردد .

اوراق قرضه به منظور افزایش سرمایه :

 اوراق قرضه به منظور افزایش سرمایه به دو صورت منتشر می شود : اوراق قرضه قابل تعویض با سهام و اوراق قرضه قابل تبدیل به سهام .

شرایط و ترتیب تعویض ورقه قرضه با سهم یا تبدیل آن به سهم ، باید در ورقه قرضه قید شود . تعویض ورقه قرضه با سهم یا تبدیل آن به سهم به میل و رضای دارنده آن است و وی می تواند در سر موعد یعنی سررسید ، بجای تعویض و یا تبدیل آن ، اصل وام و سود استحقاقی را از شرکت دریافت دارد .

دارنده ورقه قرضه ، در هر موقع قبل از سررسید می تواند تحت شرایط و به ترتیبی که در ورقه قرضه قید شده است ، آن را با سهم شرکت تعویض یا به سهم شرکت تبدیل نماید . الحال در این مورد توضیحات بیشتری داده می شود :

اوراق قرضه قابل تعویض با سهام :

برای صدور اوراق قرضه قابل عویض با سهام ، لازم است که مجمع عمومی فوق العاده شرکت سهامی عام ، مقارن انتشار اوراق قرضه ، افزایش سرمایه شرکت را نیز ، بنا به پیشنهاد هیأت مدیره و گزارش خاص با بازرس یا بازرسان ، اقلاً برابر مبلغ قرضه ، تصویب کند . مبلغ مربوط به افزایش سرمایه مزبور باید ، قبل از صدور اوراق قرضه قابل تعویض ، به وسیله یک یا چند بانک یا مؤسسه مالی معتبر ، پذیره نویسی شود که به صورت وام در اختیار شرکت قرار گیرد – شرایط بانکها و مؤسسات مالی را که می توانند این نوع پذیره نویسی را انجام دهند « شورای پول و اعتبار » تعیین می کند . سهامی که شرکت جهت تعویض با اوراق قرضه قابل تعویض صادر می کند ، سهام با نام بوده و باید به نام بانکها یا مؤسسات مالی پذیره نویس ، صادر  گردد – بانکها یا مرسسات مالی مزبور باید تعهد کنند که سهام مذکور را در اختیار دارندگان اوراق قرضه قابل تعویض ، قرار دهند . این گونه سهام تا انقضای موعد یا مواعد اوراق قرضه مربوط ، وثیقه تعهد بانکها و مؤسسات مالی پذیره نویس در برابر دارندگان اوراق قرضه دائر به تعویض آنها با سهام می باشند و لذا به پذیره نویسان مذکور تحویل داده نشده و در شرکت نگاهداری می گردند و تا انقضای موعد یا مواعد اوراق قرضه ، فقط قابل انتقال به دارندگان اوراق قرضه مزبور بوده و نقل و انتقال این  گونه سهام تا وقتی که تعویض ورقه قرضه با سهم احراز شود ، در دفاتر شرکت ثبت نخواهد شد . قرارداد مربوط به پذیره نویسی و تعهد و سایر شرایط راجع به آن ، که بین شرکت و بانکها یا مؤسسات مذکور منعقد می شود نیز باید به تصویب مجمع عمومی فوق العاده شرکت برس . شرایط و ترتیب تعویض ورقه قرضه با سهام باید در ورقه قید شود . تعویض ورقه قرضه با سهام در سررسید ، همان طور که فوقاً گفته شد ، تابع میل و رضایت دارنده ورقه خواهد بود . به عبارت دیگر وی می تواند در سررسید به جای تعویض ورقه قرضه خود با سهام شرکت ، اصل وام و سود آن را از شرکت دریافت کند . دارنده ورقه قرضه می تواند منتظر سررسید نمانده و در هر موقع قبل از آن ، تحت شرایط و ترتیب که در ورقه قرضه قید شده است ، به شرکت مراجعه و آن را با سهم شرکت تعویض نماید . حق تقدمی که سهامداران شرکت ، در خرید سهام جدید دارند ، در خرید سهام قابل تعویض با اوراق قرضه نخواهند داشت . بالاخره این که سهامی که جهت تعویض با اوراق قرضه صادر می شود ، مادام که این تعویض به عمل نیامده است تا انقضای موعد یا مواعد اوراق مزبور ، قابل تأمین نخواهد بود . به عبارت دیگر آنها را نمی توان در ازاء طلب طلبکاران ، بازداشت نمود .

اوراق قرضه قابل تبدیل به سهام :

 برای صدور اوراق قرضه قابل تبدیل به سهام ، لازم است که مجمع عمومی فوق العاده شرکت سهامی عام ، بنا به پیشنهاد هیأت مدیره و گزارش خاص بازرس یا بازرسان ، شرایط و مهلتی را که طی آن دارندگان این گونه سهام خواهند توانست آنها را به سهام شرکت تبدیل نمایند تعیین کند و و به هیأت مدیره اختیار افزایش سرمایه را بدهد – دارندگان اوراق قرضه قابل تبدیل ، می توانند در موعد یا مواعد معینی که در ورقه قرضه قید شده است به شرکت مراجعه و اصل وام و سود متعلقه را دریافت دارند . هیأت مدیره در پایان مهلت مقرر مذکور ، معادل مبلغ بازپرداخت نشده اوراق قرضه عرضه شده جهت تبدیل به سهام ، سرمایه شرکت را افزایش می دهد ( ممکن است تا پایان مهلت مزبور مقداری از مبالغ اوراق قرضه قابل تبدیل ، در اثر مراجعه دارندگان آنها به آنان پرداخت شده باشد . لذا هیأت مدیره فقط معادل مبالغ بازپرداخت نشده می تواند سرمایه شرکت را افزایش دهد ) . هیأت مدیره پس از ثبت افزایش سرمایه در مرجع ثبت شرکت ، سهام جدید صادر می کند و به دارندگان اوراق قرضه قابل تبدیل ، معادل مبلغ بازپرداخت نشده اوراق قرضه ای که به شرکت تسلیم می کنند ، سهم می دهد . در تبدیل ورقه به سهم نیز ، مانند تعویض ، میل و رضایت دارنده ورقه قرضه شرط است و دارنده آن می تواند از دریافت سهم شرکت خودداری کند و به جای آن ، اصل وام و سود پرداخت نشده را دریافت نماید . دارنده ورقه قرضه قبل از سررسید ، طی مهلتی که داده شده است ، می تواند تحت شرایط و ترتیبی که در ورقه قید شده است ، به شرکت مراجعه و آن را معادل مبلغ بازپرداخت نشده اصل و سود ، به سهام تبدیل کند . و نیز حق تقدمی را که سهامدارن ، همان طور که فوقاً اشاره شد ف در خرید سهام جدید دارند ، در خرید سهام قابل تبدیل به اوراق قرضه نخواهند داشت .