گزارش بازرس یا بازرسان اثر و نقش عمده ای دارد. زیرا : - بدون قرائت گزارش بازرس یا بازرسان شرکت در  مجمع عمومی اخذ تصمیم نسبت به ترازنامه و حساب سود و زیان سال ما لی معتبر نخواهد بود . در صورتی که مجمع عمومی مزبور بدون دریافت گزارش بازرس ، صورت دارائی و اسناد مذکوررا مورد تصویب قرار دهد ، اثر قانونی نداشته و از درجه اعتبار ساقط است ¬ ( شماره 306 ) .

اثر و نقش گزارش بازرسان در شرکت ها

- در تصمیم گیری مجمع عمومی عادی درباره معاملاتی که رئیس و اعضای هیأت مدیره و مدیرعامل با شرکت انجام می دهند ، گزارش خاص بازرس یا بازرسان که حاوی نظر آنها درباره چنین معامله ای باشد ، ضرورت دارد ¬ ( شماره 333 ) . و نیز درخواست بطلان معاملاتی از این قبیل که به علت عدم رعایت شرایط مقرر در انجام آنها قابل ابطال اند ، در مجمع مزبور ، پس از استماع گزارش بازرس ، به رأی گذاشته می شود ¬ ( شماره 335 ) . – در تصمیم گیری مجمع عمومی فوق العاده در خصوص انتشار اوراق قرضه قابل تعویض با سهام یا قابل تبدیل به سهام  ، وجود  گزارش خاص بازرسان ضروری است . مجمع مزبور در افزایش سرمایه شرکت یا کاهش آن به پیشنهاد هیأت مدیره ، پس از قرائت  گزارش بازرس یا بازرسان در مورد آن ، رسیدگی و اتخاذ تصمیم می  کند ( شماره 376 و 424 ) – تصمیم مجمع عمومی فوق العاده ، دایر بر سلب حق تقدم صاحبان سهام نسبت به پذیره نویسی تمام یا قسمتی از سهام جدید ،که در افزایش سرمایه از طریق صدور سهام صادر می شود ، وقتی معتبر است که پس از قرائت گزارش بازرس یا بازرسان ، اخذ گردد . در غیر این صورت باطل خواهد بود ( شماره 386 ) .

به علت اهمیت گزارش بازرسان است که به تجویز قانون ، در صورتی که یک یا چند نفر از بازرسان به عللی نتوانند گزارش بدهند و همچنین در موردی که مجمع عمومی بازرس معین نکرده باشد ، رئیس دادگاه به تقاضای هر ذی نفع ( مثلاً سهامدار یا طلبکار شرکت ) ، بازرس یا بازرسان را به تعداد مقرر در اساسنامه شرکت ، انتخاب خواهد کرد تا وظایف مربوط را تا انتخاب بازرس به وسیله مجمع عمومی عادی ، انجام دهند ( شماره 276 )